mijnBLOGs

If it’s drawn, it’s true

Tien jaar geleden begon ik mijn artblog If it’s drawn, it’s true Elke dag één tekening. Letterlijk één en letterlijk elke dag. In goede en in slechte tijden, zelfs met een gebroken pols. Het is onmogelijk dat elke tekening elke dag opnieuw ge-wel-dig is. Verrassend dat dat juist heel bevrijdend blijkt te zijn. Morgen is er altijd weer een dag.

Creativiteit is gebaat bij regelmatige training. Beter elke dag een sprint, dan zo nu en dan ineens een complete marathon. Kijk maar eens een keer naar dag 21 van de creatieve mini-workouts.

mini-workouts

Dit afgelopen jaar heb je wel gemerkt hoe belangrijk creatief denken is. Zowel thuis als op je werk heb je steeds weer nieuwe creatieve oplossingen moeten verzinnen. Gelukkig kunt je je creatieve brein trainen. Uitgeverij Thema en ik daagden je op Instagram stories uit om 30 dagen lang, elke dag een creatieve techniek uit te voeren. De uitdaging is voorbij, maar de eerste tien filmpjes staan nu ook hier. Elk filmpje is een creatieve mini-workout die je gemakkelijk op een dag kan uitvoeren.

‘We moeten belachelijk creatief worden’ zegt Erik Kessels

Absurdisme, onnozelheid en recalcitrantie moeten weer zegevieren volgens Erik Kessels, kunstenaar en medeoprichter van communicatiebureau KesselsKramer.

Eens! Maar hoe? We zijn in organisaties zo gewend om alles steeds strakker te stroomlijnen en daar systemen en structuren omheen te bedenken. Hoe verhoudt zich dat tot de creativiteit die in de toekomst steeds meer nodig is? Creativiteit is nou eenmaal messy.

We denken vaak dat creatievelingen ongedisciplineerd zijn. Dat is niet mijn ervaring als kunstenaar. Kunstenaars werken hard en gepassioneerd zonder dat iemand ze achter de broek aan zit, een ontwikkelplan voor ze opstelt of de kpi’s voor het komende jaar voor ze vaststelt. De motivatie en discipline komt uit hunzelf. Dat ziet er misschien anders uit dan we gewend zijn in een organisatie, minder lineair en, ogenschijnlijk, minder doelgericht.

Er zijn veel technieken die je creatiever kunnen maken als medewerker en als organisatie. Maar met het aanleren van creatieve skills alleen kom je er niet. Je zult open ruimte moeten creëren waarin de ontstane creatieve energie kan floreren. Dat wil zeggen meer eigen verantwoordelijkheid, motivatie ipv controle, tijd voor broeden en reflectie, en een hogere tolerantie voor fouten.

FD 13 dec 2020

Foutjes en onvolkomenheden horen erbij

Ik borduur op papier. Dus ik voordat ik steekjes kan maken, moet ik eerst zelf alle gaatjes prikken. Als ik een fout gaatje prik kan je dat niet meer helemaal wegwerken, het blijft zichtbaar. Ik moet die foutjes dus op de een of andere manier oplossen. Of ze accepteren. Soms doe ik het één. Soms het ander. Vaak blijkt dat die foutjes tot iets nieuws leiden. Ze maken bijvoorbeeld een schaduw, of de extra borduurlijnen die ik moet maken leveren iets op waar ik weer blij van word. Tijdens het borduren kan ik nog heel makkelijk de kleine onvolkomenheden van de originele tekening corrigeren. Ik kan een te scherp hoekje afronden, een lijntje dat te veel is wegwerken of een missend lijntje aanvullen. Meestal doe ik dat niet, want als ik dat wel doe wordt het beeld uiteindelijk veel te gestileerd. Het leven gaat er uit. De foutjes en onvolkomenheden horen erbij. Zij versterken het uiteindelijke resultaat zelfs.

Noodcreativiteit

Noodcreativiteit noemt mijn zus het; creativiteit uit nood geboren. Dat zie je veel deze dagen. De hoogwerker voor het balkon om oma te feliciteren, de romantische tweepersoonsrestaurantjes in glazen kassen aan het water, maar ook het simpele aanreiken van een ontsmette winkelwagen. Dat laatste is niet de meest creatieve, maar die zou ik wel graag willen houden. Ik voel me welkom en het vermindert mijn huidige winkelstress. Noodcreativiteit is iets anders dan het flexibele creatieve denken waar organisaties tegenwoordig sowieso niet meer zonder kunnen, het meebewegen met de tijd. Het is ook iets anders dan de creatieve energie die ikzelf ervaar sinds de thuisisolatie. Door het leven in een laag tempo en in een schijnbaar klein cirkeltje, is mijn wereld rijk aan verbeelding. Noodcreativiteit is van iedereen. Het laat zien waar de mens allemaal toe in staat is als de nood het hoogst is.

Creatief en simpel

Met een grote boog om elkaar heen lopen, elkaar niet aanraken of opzoeken. Het is gedrag waar je de hele tijd bij stil moet staan. Onze normale automatismen moeten worden uitgeschakeld. Het voelt onnatuurlijk. En het wil ook maar geen nieuwe gewoonte worden. Nu, na een aantal maanden blijkt dat dan ook steeds moeilijker vol te houden. Sommige oplossingen voor social distancing zijn zo bedacht dat ze natuurlijk aanvoelen. Creatief en simpel. De cirkels in het gras in Domino Park in Brooklyn bijvoorbeeld. Je zit als het ware in je eigen kleine huisje. Niet veel anders dan met je eigen handdoekje je plek markeren, toch? Of de pandaknuffels in een restaurant in Thailand. De knuffels zorgen dat de stoelen niet bezet worden op een veel vriendelijker manier dan alarmerend rood/wit plastic. De klanten vinden het gezellig. Ze voelen zich minder eenzaam.

Important Nothings

Ik leef op het moment als een personage uit een Jane Austen roman. Ik wandel elke dag met moeder langs het kanaal. Of ’s middags alleen naar de borduurwinkel in het dorp. Ik naai een zomerjurkje uit een oud laken. Ik werk in de tuin; de aardappels en de boontjes zitten al in de grond. Nuttig en het verdrijft de tijd. Ik kijk wel tv en ik heb een mobiel en een ereader. Gelukkig. Niet erg 19e eeuws. Maar toch, ik heb geen Wifi, dus geen You Tube filmpjes of podcasts nu. En ook zo min mogelijk internet op de hotspot van de telefoon. Verder is er altijd wel wat te doen. Het is niet saai.

Creatief in crisis

Blijkbaar hoeft helemaal niet alles zo te gaan zoals we het gewend zijn. Op het moment dat alles op z’n kop staat, zoals nu, dan redden we ons ermee. Dan gaan de kinderen niet naar naar school. Dan werken we vanuit huis. Dan halen we boodschappen voor de buren. We verzinnen van alles om gewoon door te leven, te werken en ons niet te vervelen. We proberen dingen. We experimenteren. Ineens blijkt dat alles niet meteen perfect hoeft te zijn. We doen eerst en kijken vervolgens wel hoe het uitpakt. En waar nodig stellen we bij. Dát is creativiteit.

Perspectief is alles

Niet zo lang geleden ontstond er ophef over de niqab, de islamitische gezichtssluier. Je zou te weinig van het gezicht zien, was in ieder geval de officiële redenatie. Nu wil iedereen zich het liefst een mondkapje voor het gezicht om zich te beschermen tegen het coronavirus. Een ander perpectief. In Amerika worden mensen, bij gebrek aan mondkapjes, opgeroepen om een bandana voor te binden. Maar jonge zwarte Amerikanen vrezen voor hun leven. Met een bandana voor zouden zij immers makkelijk voor gang members aangezien kunnen worden. Een ander perspectief, een andere reactie. Dat is een gegeven dat je ook in je voordeel kan gebruiken. Het onderzoeken van verschillende perspectieven levert je nieuwe inzichten op. Het maakt je creatiever én empathischer.